16

Cowspiracy: Hoe koeien de wereld vernietigen

De veeteelt vernietigt de aarde. Zo, het hoge woord is eruit. Ik heb een tijdje getwijfeld of ik hier een artikel aan zou wijden. Het gaat niet helemaal over reizen, maar wel over de wereld. Om specifieker te zijn: over hoe wij de wereld om zeep helpen. Hoe meer de mens de wereld verziekt, hoe minder mogelijkheden er uiteindelijk zullen zijn om te reizen, zo is mijn redenatie. Het gaat me echt aan het hart, dit onderwerp, en ik wil meer mensen hier bekend mee maken. Niet om een soort profeet te zijn of om iedereen de les te lezen, maar gewoon, om wat meer bewustzijn te creëren. Al is het maar een klein beetje.

Tijdens mijn stage in het Museon ontdekte ik al veel over de invloeden van de veeteelt op het milieu. Best heftig, en vreemd genoeg iets wat helemaal niet zo bekend is onder het grote publiek. Amper een milieuorganisatie die hier aandacht aan besteedt. Ik was hier dus al zeker in geïnteresseerd en het kijken van de documentaire Cowspiracy stond absoluut nog op mijn to-do lijst. Afgelopen week zat ik zoals zo vaak door Netflix te bladeren om te bedenken wat ik nu weer eens zou gaan kijken (tien afleveringen Pretty Little Liars achter elkaar kijken voelt nogal nutteloos) en ik vond Cowspiracy. Oké, tijd om die eens aan te zetten. En wow, wat heeft deze documentaire mij aan het denken gezet…

Cowspiracy met quote

De veeteelt maakt de aarde kapot

Om de documentaire heel erg kort samen te vatten: de veeteelt maakt de aarde kapot. En bijna geen mens is zich hier van bewust, dat is nog het ergste. Iedereen wil zo goed zijn voor de aarde en staat 5 minuten korter onder de douche, neemt zonnepanelen, scheidt het afval… Maar al deze (overigens hele goede!) aanpassingen stellen vrij weinig voor wanneer je je eenmaal beseft wat de veeteelt voor een invloed heeft op de wereld.

De schokkende cijfers

Ik heb zitten meeschrijven tijdens het kijken van Cowspiracy en wil kort maar duidelijk aangeven waarom de veeteelt dan zo slecht is (veel is overigens gebaseerd op getallen vanuit de Verenigde Staten, maar het geeft wel de grootte van het probleem aan):

–    De veeteelt en alles wat hierbij komt kijken zorgt voor meer dan 50% van het broeikaseffect. Dacht je dat wereldwijd transport de boosdoener was? Think again. Al het transport samen (auto’s, bussen, vrachtwagens, boten, vliegtuigen etc.) dragen voor ‘slechts’ 13% bij aan het broeikaseffect.

–    Om 100 gram rundvlees te produceren, is 2500 liter water nodig. Dit betekent dat je ongeveer 2 maanden om de dag kunt douchen van het water dat nodig is om 1 burger te maken.

Water nodig voor een burger
Een gallon is iets minder dan 4 liter.

–    30% van de waterconsumptie wordt gebruikt voor de veeteelt. Dus voor de dieren zelf, maar ook voor het maken van hun voedsel bijvoorbeeld.

Waterkosten per product
Hoeveel water het kost om ongeveer 500 gram van een product te maken. Dierlijke producten maken kost dus veel water!

–    De vernietiging van het Amazonegebied wordt voor meer dan 90% veroorzaakt door de veeteelt. Denk hierbij aan nieuwe grond die nodig is voor de verbouwing van gewassen, of het gebruik voor het maken van voedsel.

–    De veeteelt draagt bij aan het vernietigen van de oceanen. Dit komt onder andere door de mest die via het water in de oceanen terecht komt.

–    Door de veeteelt verdwijnen er elke dag meer dan 100 dieren/planten/insectensoorten.

–    Wereldwijd gezien wordt 50% van al het geproduceerde graan aan dieren gegeven die wij gebruiken voor productie. Van alle hongerlijdende mensen op de wereld woont 80% in landen waar veel van dit veevoer wordt geproduceerd. Dit eten kan ook aan mensen gegeven worden in plaats van aan dieren.

–    Koeien produceren ongeveer 550 miljard liter methaan per dag (ja, dit zijn scheten). Methaan is ruim 80 keer zo schadelijk als CO2.

Biomassa verwdijnt
10.000 jaar geleden bestond 99% van alle levende wezens op aarde uit wilde diersoorten. Nu bestaat 98% van alle levende wezens op aarde uit mensen en de dieren die wij houden voor productie.

Waarom geen actie?

Als het allemaal zo erg is, waarom horen we er dan zo weinig over? Waarom wordt er zo weinig actie gevoerd en waarom wordt er zo weinig aan gedaan? Hoe zit dat met dier – en milieuorganisaties?

In deze industrie gaat veel geld om. Heel veel geld. En de mensen die hierin werken, en allemaal profijt halen uit de vlees/melk/eierenindustrie, hebben veel macht en veel invloed. Natuurlijk weet ik helemaal niet precies hoe het eraan toegaat, maar wat opvalt als je documentaire kijkt, is dat de maker op veel weerstand stuit. Grote bedrijven willen niet of nauwelijks met hem praten, milieuorganisaties willen niet met hem praten, mensen doen alsof ze van niets weten, fondsen voor deze documentaire worden teruggetrokken… Er heerst blijkbaar een enorm taboe op.

Waar de maker wel achter komt, is dat er bijvoorbeeld in de afgelopen 20 jaar in Brazilië meer dan 1100 activisten vermoord zijn, activisten die dit onderwerp belangrijk vonden. Hij komt erachter dat er veel angst heerst. Er is bijvoorbeeld een wet in Amerika (de ‘food disparagement law’) die zegt dat je de inkomsten van de veeteelt niet mag verstoren. Mensen durven hier niet tegenin te gaan, of kunnen dat niet.

Mensen willen er stom genoeg gewoon niet over praten. Een treffende vergelijking vond ik die met de alcoholische vader in een gezin. Iedereen weet dat hij alcoholist is, dat hij het gezin ontwricht, dat hij degene is die het echte kwaad veroorzaakt, maar men wil er niet over praten omdat het te gevoelig ligt.

Dan nog even over de milieuorganisaties. Je zou denken dat zij dan toch wel aandacht zouden besteden aan dit probleem? Er wordt gezegd dat het dweilen is met de kraan open, wanneer je de wereld ‘beter’ wilt maken, maar dit probleem negeert. Dat je dan emmertjes water naar de oceaan aan het tillen bent. De waarheid is dat het adresseren van de problemen die deze industrie brengt, waarschijnlijk leidt tot het stopzetten van fondsen en een beschadiging van het imago. Daarnaast wordt de vraag gesteld of grote organisaties, zoals Greenpeace, misschien grote donaties krijgen vanuit de veeteeltindustrie…? Tja, wie zal het zeggen.

Greenpeace

Word wereldverbeteraar

Al het bovenstaande vond ik ronduit schokkend. Zoals ik al zei, wist ik echt wel van dit probleem af. Door het kijken van Cowspiracy ben ik mij hier nog bewuster van geworden. Wanneer de veeteeltindustrie alleen al minder wordt (en dan hoeft het nog geeneens te stoppen) zouden zoveel problemen al deels opgelost kunnen worden! Problemen zoals:

–    Het broeikaseffect
–    Watertekorten
–    De vernietiging van het regenwoud
–    Minder worden van biodiversiteit
–    De vernietiging van de oceanen
–    Wereldwijde honger (we kunnen wel eten produceren voor 70 miljard dieren in de veeteelt, maar niet voor alle mensen?)
–    Dierenwelzijn (dit heeft te maken met het lot van deze dieren, maar dat is weer een heel ander verhaal op zich)
–    Gezondheid van de mens

Kijk, ik ben echt geen wereldverbeteraar of zo, maar wij mensen eten bizar veel vlees en gebruiken bizar veel andere dierlijke producten. Melk bijvoorbeeld, dat is er voor kalfjes. De melk moet ervoor zorgen dat een kalfje van 30 kilo een koe wordt van 150 kilo. Ik zeg niet dat melk, of vlees, je hele gezondheid om zeep helpt, maar in de hoeveelheden die het geconsumeerd wordt, kan het nooit gezond zijn.

Omnivoren versus vegetariërs versus veganisten

Om nog even wat cijfers op een rijtje te zetten, zal ik omnivoren, vegetariërs en veganisten eens vergelijken.

–    Als je geen rund meer zou eten bespaar je 1,4 ton CO2 per jaar per persoon. Deze CO2 komt dan dus niet in de atmosfeer terecht.
–    Als je geheel vegetariër wordt, bespaar je 1,6 ton CO2 per jaar per persoon.
–    Wordt je veganist, dan bespaar je per persoon per jaar 1,8 ton CO2. Om het nog duidelijker te maken: veganisten besparen per persoon per dag 4150 liter water, 20 kilogram graan, bijna 3 m2 bos, ongeveer 4,5 kilogram CO2 en 1 dierenleven.

Shrinkthatfootprint
Afbeelding: Shrinkthatfootrpint. De getallen zijn ietsje anders, maar het is hetzelfde idee.

Ik zeg niet dat je veganist moet worden of vegetariër. Echt, ik geniet ook wel eens van mijn stukje vlees of vis en ik neem elke dag yoghurt, ik houd van eieren en kwark en ik houd nog meer van kaas. Maar bedenk even wat het zou doen met de wereld wanneer iedereen een beetje meer stilstond bij het eten van vlees en andere dierlijke producten. Hoeveel de wereld dan positief zou veranderen.

Dus, om tot een conclusie te komen…

Je hoeft geen veganist te worden of nooit meer vlees te eten, maar bedenk eens goed of je dat stukje vlees echt nodig hebt vanavond? Of je die hamburger van de Mac wel wilt eten? Het gaat hier niet alleen om dierenwelzijn, maar ook om de aarde.

Het is toch veel makkelijker om minder dierlijke producten te eten dan om andere innovaties te starten om de wereld zogenaamd te redden? Het ontwikkelen van duurzame energie bijvoorbeeld kost bakken vol geld, tijd en energie (haha), maar is door het ontwikkelingsproces ook slecht voor het milieu. Het besluit om minder vlees, melk, kaas en eieren te eten, heb je zo gemaakt en kun je zo toepassen.

Niemand hoeft te stoppen met het eten van vlees. Maar als iedereen nou eens net wat minder vlees at, dan zou dit de aarde al enorm helpen. Om dit te begrijpen, en om de schok te ervaren, zou ik echt aanraden Cowspiracy eens te bekijken. Echt, het opent je ogen.

Open je ogen
Haha, dit plaatje. Maar echt, open je ogen eens :)

Zo, dit was een lang stuk. Gefeliciteerd als je het tot het einde gered hebt! Maar, zoals jullie misschien kunnen begrijpen, is dit een onderwerp dat me echt aangrijpt en waar ik graag meer bekendheid aan wil geven. Het gaat me echt aan mijn hart. De aarde is belangrijk! Zonder dit bolletje zijn we nergens, maar toch maken we het langzaam kapot.

Wat ik nu zelf wil gaan doen? Ik at al minder vlees, maar ik wil hier nog meer op letten. Ik wil nog meer bewustwording bij mezelf creëren en nog vaker het vlees – en andere dierlijke producten ook (maar ik houd zo van kaas, help!) – laten staan.

Hoewel bijna alle informatie uit deze blog uit Cowspiracy komt, hoop ik toch dat ik op deze manier ook een klein beetje kan bijdragen aan de bewustwording bij jullie lezers.

Denk je dat je Cowspiracy gaat kijken, of heb je ‘m al gezien? Hoe kijk jij hier tegenaan?

Dit vind je vast ook leuk

16 Reacties

  • Beantwoord
    Kim op de wereld
    9 november 2015 at 14:01

    Om het hele verhaal te nuanceren een reactie van een vriendin van mij. De originele reactie kun je op mijn facebookpagina lezen!

    Zij zegt het volgende:
    “Leuk dat je hierover hebt geschreven Kim. We hebben het er vaak over gehad in het Museon. Het is zeker een feit dat als ‘we’ in deze mate vlees blijven eten en de wereldbevolking blijft toenemen, de veeteelt de productie niet meer aan kan en dat nog grotere gevolgen heeft voor de aarde. Toch wordt een aantal argumenten wel erg zwartwit gegeven, en misschien moet dat ook voor het choquerende effect.

    Om maar een voorbeeldje te geven: ja het produceren van voedsel voor de koe kost water… maar dit water valt hier in Nederland uit te lucht in de vorm van regen. Net zoals dit regenwater bijvoorbeeld wordt opgevangen voor het kweken van tomaten in de kassen. In de VS daarentegen valt niet genoeg regen en wordt er dus zowel voor het voedsel van de koe als voor eigen voedsel, zoals groenten (waarvan de voedingswaarde vaak lager is dan een stukje vlees zou ik me kunnen voorstellen), extra water gebruikt. In Nederland is géén irrigatie nodig. Op deze site http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/watergebruik.aspx is mooi het watergebruik per product te zien. En er zijn dus grote verschillen tussen ‘Rundvlees’ en ‘Nederlands Rundvlees’. Het is met name Amerika die de veeteelt om zeep helpt.

    En ander puntje dat veel geroepen wordt is dat ‘de koe onze soja opeet’. Ook hierbij vallen nuances aan te brengen. De inhoud van de sojaboon wordt gebruikt voor menselijke consumptie. De pulp die hierbij overblijft (sojaschroot, bestaande uit het schilletje van de boon) wordt als voedsel gebruikt voor kippen, varkens en koeien. Dat is in ieder geval in Nederland zo, hoe dat in Amerika zit weet ik niet. Bovendien zijn er ook gebieden in Nederland waar alleen gras kan groeien, zoals het Groene Hart. In dat geval zijn herkauwers voor ons mensen heel nuttig om iets wat wij niet kunnen eten, om te zetten in iets wat wij wel kunnen eten.

    Een keerzijde is echter dat koeien die gras eten (dus: natuurlijk voedsel) meer methaan produceren dan koeien die maïs en soja eten. Hier zit dus echt een spanningsveld. Als we de koeien voedsel geven wat ook direct voor menselijke consumptie gebruikt kan worden, stoten ze dus wel minder methaan uit. Moeilijk!

    In Nederland wordt er op een heel andere manier met de veeteelt omgegaan dan in bijv. de VS en Zuid-Amerika. En dat is vooral iets wat ik wil meegeven aan de hand van dit stukje. Minder vlees eten (is in ieder geval minder dan 100 gram per dag) is zeker iets waar ik voor pleit, en zelf ook naar leef. Maar wat ik vooral als tip wil meegeven: kijk naar de herkomst van je stukje vlees en zorg ervoor dat het uit Nederland komt!”

    Mijn reactie:
    “Hey Juliette, bedankt voor je toevoeging! Erg nuttig en interessant :) De documentaire is inderdaad gericht op Amerika en daar is de invloed van de veeteelt op de natuur dus nog net wat extremer, maar uiteindelijk beïnvloedt dit wel de hele aarde natuurlijk. Wel een goede tip om er vooral op te letten vlees uit Nederland te eten, om de impact zo minimaal mogelijk te maken!

    Wat wel zo is (volgens mij ;)) is dat er in Europa steeds minder vlees wordt gegeten in verhouding met vorige jaren. Ik geloof niet dat dit in Amerika vermindert en in Zuid-Amerika groeit de vleesconsumptie alleen maar. De productiegraad daar ligt waarschijnlijk (ook als je kijkt naar het aantal inwoners) veel hoger dan in Nederland en in Europa. Over dit laatste ben ik niet helemaal zeker hoor, maar dat is mijn redenatie nu. De impact is dus wel groter, denk ik dan.

    Daarnaast is de documentaire denk ik ook bedoeld om te choqueren, dus in dit licht zal veel ook net wat slechter worden neergezet dan dat het daadwerkelijk is. Toch denk ik dat het wel goed is, omdat het op deze manier wel een groter publiek bereikt. Uiteindelijk zal het wel genuanceerd moeten worden, en daarom is jouw toevoeging hier erg fijn . Vind je het goed als ik deze reactie post onder de reacties bij het artikel zelf? Dan kunnen meer mensen dit ook lezen!”

    Haar reactie:
    “Jep, graag gedaan! Het is meer dat ook de Nederlandse bevolking allerlei spookverhalen op deze manier krijgt te horen en al snel denkt dat het er hier ook zo aan toe gaat. De choquerende beelden en feiten van zo’n documentaire werken ook bij mijzelf erg goed (de Truth of Meat hadden we toen geloof ik gekeken). Daarna heb ik vaak het idee dat we de hele wereld naar de mallemoeren helpen. Gelukkig heb ik een vriendje die iets (zeg maar: veel) meer verstand heeft van de veeteelt dan ik en nuances weet aan te brengen :) Het grootste probleem in het geval van de genoemde milieuproblemen rondom de veeteelt ligt dus vooral in Amerika en zolang ze daar geen besef hebben van de gevolgen zal het jammer genoeg zo door blijven gaan heb ik het idee :S Dat is ook een van de redenen dat er geen TTIP handelsovereenkomst tussen de EU en VS moet komen (vast wel eens wat over gelezen), want dan wordt de hele Nederlandse veehouderij om zeep geholpen en kan Amerika zijn gang gaan.
    Natuurlijk heeft Nederland het ook niet altijd goed gedaan, zo was er onder andere overbemesting in het verleden door de intensieve varkens- en kippenhouderij. Jammer genoeg wordt daar nu nog steeds hinder van ondervonden (zoals grondvervuiling). Nu zijn de regels echter zo aangescherpt dat de gevolgen voor het milieu zo miniem mogelijk blijven.

    Natuurlijk mag je mijn reactie op je site zetten!”

  • Beantwoord
    Martje
    9 november 2015 at 21:12

    Hoi Kim!Goed artikel! Ik ga zeker de documentaire nog een keer kijken, zo vreemd dat dit niet bekend is! Ik probeer nu echt op mijn vlees consumptie te letten en vaker voor de vega optie te gaan. xx Martje

    • Beantwoord
      Kim op de wereld
      10 november 2015 at 13:47

      Dankje Martje! Jaaa heel goed dat je erop let! Ben benieuwd wat je van de docu vindt.

  • Beantwoord
    Marc
    17 april 2016 at 17:07

    Dag Kim,
    Je geeft een mooie samenvatting van een zeer indrukwekkende documentaire die – naar mijn idee – verplichte kost zou moeten zijn in ieder les maatschappijleer op onze middelbare scholen. Er wordt veel te weinig aandacht gegeven aan het vernietigende effect van ons “dagelijks stukje vlees”. Goed dat je er in jouw blog aandacht aan besteedt!

    • Beantwoord
      Kim op de wereld
      29 april 2016 at 16:05

      Dankjewel Marc! Fijn om te horen. Ik hoop dat hier steeds meer aandacht voor gaat komen en dat mensen iets bewuster met hun vlees kunnen gaan omgaan.

  • Beantwoord
    Evert
    6 juni 2016 at 12:33

    Leerzaam verhaal, vooral ook de reactie van de vriendin. Ik heb er inspiratie aan ontleend voor mijn vorige bericht voor mijn ‘webdomadaire’ (http://demeningvanevert.blogspot.nl/2016/05/handelsovereenkomst-met-amerika-2.html) en wil binnenkort nog meer aandacht schenken aan de (zich in de beklaagdenbank bevindende) landbouw.

    • Beantwoord
      Kim op de wereld
      9 juni 2016 at 09:15

      Dankjewel Evert! Ik ga je bericht eens lezen en ben ook benieuwd naar je artikel binnenkort :)

  • Beantwoord
    Evert
    9 juni 2016 at 16:07

    Veel leesplezier, Kim. Als je er wat over kwijt wil zie ik je reactie wel verschijnen.
    O ja, je schrijf wel dat de veehouderij veel milieubelastender is dan het verkeer, en dat is misschien ook wel zo, maar wees je als reislustige ervan bewust dat een vliegreis wel erg milieubelastend is. En vliegen is vaak minder noodzakelijk dan eten (ook andere levensmiddelen kosten water en energie)…

    • Beantwoord
      Kim op de wereld
      14 juni 2016 at 09:45

      Vliegen is heel milieubelastend, daar ben ik me zeker van bewust. Toch is vliegen ook in het ‘verkeer’ meegenomen in dit verhaal, dus kun je nagaan hoe slecht de vleesindustrie is voor het milieu ;) Misschien is het als reiziger daarom nòg verstandiger om goed na te denken voordat je je stukje vlees eet, om je meer bewust te worden van jouw invloed op het milieu. Hoewel vliegen ook slecht is voor de natuur, wil ik er toch graag gebruik van maken om op verre plekken te komen, en dan laat ik dat stukje vlees er graag een aantal x per week voor staan! :)

  • Beantwoord
    Anoniem
    22 augustus 2016 at 17:25

    Zoek een leven. Overdreven artikel.

  • Beantwoord
    Jochanan
    12 september 2016 at 11:52

    Nog even een nuancering op de nuance die je vriendin aanbracht.
    De sojaschroot/sojameel die gebruikt wordt als diervoerder is niet zomaar zonder meer een restproduct van soja voor menselijke consumptie. Een velletje dat toch overblijft van onze consumptie.
    Slechts 6% van de verbouwde soja wordt direct verwerkt tot voedsel voor mensen (tofu/vleesvervangers etc). Het allergrootste deel wordt geperst en levert 2 producten op: soja-olie en sojaschroot/meel. De olie wordt gebruikt in allerlei mensenproducten en voor foute bio-brandstof en het schroot (al dan niet gemalen) voor diervoer/vleesproductie. Een sojaboon levert veel meer schroot/meel op dan olie. Het ene product is geen restproduct van het andere, beide hebben een marktwaarde. Beide bepalen de vraag naar soja en zorgen voor kappen van het regenwoud. Beide zorgen ervoor dat er niet direct eiwitrijk voedsel voor mensen op dezelfde plaats kan worden verbouwd.
    Zie dit wetenschappelijk rapport van Profunda in opdracht van Milieudefensie
    https://milieudefensie.nl/publicaties/rapporten/rapport-verdeling-economische-waarde-van-de-wereldwijde-sojateelt/view
    Overigens eten koeien en varkens ook andere producten als mails, voerderbieten en tarwe.

    • Beantwoord
      Kim op de wereld
      9 december 2016 at 20:46

      Bedankt voor de aanvulling!

    • Beantwoord
      Evert
      9 december 2016 at 22:54

      Eigenlijk is het heel simpel: pas als overheid een flinke invoerheffing toe en een deel van het probleem is uit de wereld. Als het ene product niet meer ‘rekent’ gaat een boer namelijk op zoek naar een vervanger.

  • Beantwoord
    sven
    6 januari 2017 at 14:47

    maar waarom is het erg dat er water gebruikt wordt? Dat water komt vanzelf weer terug in welke vorm dan ook. T is niet dat het water verdwenen is en nooit meer bruikbaar is

    • Beantwoord
      Kim op de wereld
      6 januari 2017 at 17:15

      Hoi Sven! Dat is helaas niet helemaal waar, dat water komt niet zomaar terug. Planten die wij verbouwen hebben het nodig om te groeien en te leven (en dit komt in geen enkele vorm terug) en ook dieren hebben veel water nodig. Dit is deels nodig om het lichaam op gang te houden en deels komt het terug in de vorm van urine, wat niet bepaald bruikbaar meer is. Water kan dus wel degelijk ‘verdwijnen’. Het is niet dat het verdampt en weer terug komt in de vorm van regen helaas… Was het maar zo ;)

      • Beantwoord
        Wim
        1 juni 2017 at 22:03

        Sorry Kim, maar water kan zeker niet zomaar verdwijnen.
        Water bestaat uit waterstof en zuurstof. Zuurstof is zwaar en verdwijnt sowieso niet. Waterstof is licht en wil nog wel een door de dampkring vervliegen, maar dat is maar heel mondjesmaat. Als het over de consumptie van water door planten of dieren gaat verdwijnt water nooit.

        En urine is prima bruikbaar. Dat bestaat voor 95% uit water. Dat wordt door de natuur gefilterd, en het waterdeel verdampt en valt weer als regen naar beneden. Dus de volgende keer dat je met je mond open door de regen fietst… in essentie is dat een ‘golden shower’. :-D

    Laat een reactie achter